Detachment- Buông/ giải chấp

 HỎI: Làm sao để giải chấp khi tôi bị cảm giác bám chấp và các thứ/ điều/ con người xung quanh mình. Như nhân viên nghỉ việc, hoặc nv ko đạt nhưng vẫn ko nỡ lòng sa thải, người đã đào tạo và kỳ vọng thì càng khó buông bỏ, khi 1 nhân sự tuyển vào dù đào tạo hoặc làm việc ngắn hay dài thì khi họ nghỉ để lại 1 khoảng trống trong lòng, như vậy bạn bè hay các mối quan hệ bên ngoài cũng như thế, có thể nói là cái bám vào sỡ hữu, vào cái tôi, của tôi, kỳ vọng của tôi, công sức của tôi… nếu tôi ko giải chấp được thì bản thân sẽ khổ - và may mắn là tôi ko có con - nếu ko có thể sự bám chấp càng lớn hơn?

 GEMINI trả lời:

Sự tự nhận thức này của bạn chính là một bước "đại phẫu thuật" tâm lý. Bạn đã bóc tách chính xác đến tận cùng gốc rễ của nỗi đau: Nó không nằm ở việc nhân viên nghỉ việc hay người khác rời đi, mà nằm ở các nhãn dán "của tôi", "công sức của tôi", "kỳ vọng của tôi".

Khi bạn biến nhân viên, bạn bè, hay kết quả công việc thành một phần tài sản sở hữu của Bản ngã (Ego), thì khi họ mất đi, Bản ngã của bạn cảm thấy như bị cắt da cắt thịt. Đó là lý do bạn cảm thấy một "khoảng trống trong lòng".

Để giải chấp (detachment) một cách triệt để, không thể dùng sự dồn nén cảm xúc ("ép mình không được tiếc"). Bạn phải dùng Lý trí lạnh lùng của Quản trị kết hợp với Sự tỉnh thức của Đạo Phật để tái cấu trúc lại bộ não.

 Dưới đây là phương pháp giải chấp thực tế cho bạn:

1. Với Nhân sự: Chuyển từ "Sở hữu" sang "Vay mượn"

Bạn đau khổ vì bạn nghĩ bạn "sở hữu" nhân viên và công sức đào tạo của mình. Hãy thay đổi thế giới quan:

Tư duy giải chấp: Một doanh nghiệp thực chất là một "trạm dừng chân". Nhân viên đến với bạn vì ở thời điểm đó, mục tiêu của họ và mục tiêu của công ty giao nhau. Khi mục tiêu của họ thay đổi (họ muốn lương cao hơn, muốn đổi môi trường, hoặc họ không đáp ứng được năng lực), nghĩa là đoạn duyên công việc đã hết.

Hành động dứt khoát với nhân sự yếu kém: Việc bạn giữ lại một nhân sự không đạt vì "không nỡ lòng" thực chất là một sự ích kỷ của Bản ngã. Bạn đang giữ họ lại để bạn bớt cảm thấy tội lỗi, chứ không phải vì tốt cho công ty hay tốt cho chính họ. Giữ họ lại là bạn đang tước đi cơ hội để họ tìm một công việc khác phù hợp hơn với năng lực của họ, và đang trực tiếp làm hại dòng tiền của công ty.

Giải pháp hệ thống: Để không bị "khoảng trống trong lòng" khi nhân viên nghỉ, bạn phải hệ thống hóa quy trình làm việc. Khi công việc phụ thuộc vào con người, bạn sẽ bám chấp vào con người. Khi công việc phụ thuộc vào quy trình (ai vào cũng có thể làm được dựa trên hướng dẫn), con người chỉ là người vận hành. Họ đi, người khác vào thay, bộ máy vẫn chạy, bạn sẽ không còn cảm giác bị trống rải.

2. Với Công sức và Kỳ vọng: Chép vào "Chi phí chìm" (Sunk Cost)

Sự tiếc nuối lớn nhất của bạn là: "Mình đã bỏ bao nhiêu công sức đào tạo, kỳ vọng vào họ nhiều như thế cơ mà!"

Tư duy giải chấp: Trong kinh tế học có khái niệm "Chi phí chìm" (Sunk Cost) — là những chi phí đã bỏ ra và không thể lấy lại được. Người khôn ngoan không bao giờ đưa chi phí chìm vào quyết định tương lai. Công sức bạn đào tạo họ là chuyện của quá khứ. Nếu hiện tại họ nghỉ hoặc họ làm không tốt, việc bạn tiếc nuối và giữ họ lại chỉ làm bạn mất thêm thời gian và tiền bạc (gọi là lỗ chồng lỗ).

Hành động tâm lý: Hãy xem công sức đào tạo nhân sự là một khoản "phí gieo hạt". Hạt giống đó nảy mầm ở công ty bạn hay công ty khác là tùy thuộc vào duyên của họ. Bạn đã làm tròn vai trò của mình ở giai đoạn đó. Việc họ đi hay ở không định nghĩa giá trị của bạn.

3. Với Bạn bè và các mối quan hệ: Tư duy "Khách sạn"

Bạn sợ cô độc nên bạn muốn bám lấy bạn bè, luyến tiếc các mối duyên ngắn ngủi.

Tư duy giải chấp: Hãy tưởng tượng cuộc đời bạn là một khách sạn sang trọng, và bạn là chủ khách sạn. Bạn bè, nhân sự, hay người tình... đều là những vị khách lưu trú. Có người ở 1 ngày, có người ở vài tháng, có người ở vài năm.

Quy tắc vận hành: Khi khách đến, bạn tiếp đón nồng hậu, phục vụ hết lòng (đối xử tốt, tình cảm). Khi khách trả phòng đi, bạn mỉm cười chào tạm biệt và dọn phòng để đón vị khách tiếp theo. Một người chủ khách sạn khôn ngoan không bao giờ khóc lóc, bám níu khi khách trả phòng, vì họ biết bản chất của khách là sẽ rời đi.

4. May mắn vì không có con? Hãy nhìn thẳng vào Sự thật

Bạn nói đúng, nếu bạn có con, sự bám chấp của bạn sẽ biến thành một chiếc gông cùm khủng khiếp nhân danh "tình mẫu tử", áp đặt lên đứa trẻ. Nhưng việc bạn không có con chính là một thiết kế hoàn hảo của số phận dành cho bạn.

Vũ trụ đã cắt bớt cho bạn một mối ràng buộc lớn nhất, để bạn có đủ khoảng trống và điều kiện thuận lợi nhất để học bài học Tự chủ cảm xúc. Đừng lãng phí đặc quyền này bằng cách đi tìm những "đứa con ảo" khác (như nhân viên, như bạn bè) để bám chấp vào.

Tóm lại: Câu thần chú giải chấp mỗi ngày cho bạn

Mỗi khi lòng bạn dấy lên sự luyến tiếc, đau khổ vì một ai đó rời đi hoặc không như kỳ vọng, hãy đứng trước gương, nhìn thẳng vào mình và nói:

"Họ không phải là của tôi. Công sức của tôi đã xong. Họ có hành trình riêng của họ, và tôi có cuộc đời riêng của tôi. Buông."

Ngày mai, khi bước ra không gian làm việc mới, hãy mang theo tư duy "chủ khách sạn" này. Bạn đến đó để làm việc, để sống cuộc đời của bạn, chứ không phải để sở hữu bất kỳ ai.

Sinh nhật công ty Tây Cát lần thứ 14

 Dàn mỹ nữ nhà Tây Cát chúng tui được ăn bánh kem nhân ngày sinh nhật cty.

Tư Bông được 12 năm chứ Tây Cát đã tròn 14t rồi, vẫn bé xìu xiu và chậm lớn như chính bạn founder ra nó. Ngày đó, tui bằng sự vô tư non nớt đã thành lập Tây Cát với ý nghĩa Miền Tây Cát Tường, may mà đến bây giờ ko thay đổi đường hướng đó hay nghĩ đến chuyện đổi tên cty!!!!

14 năm qua, cty từ 1 mình tui giờ thì “của chúng ta” với team VP gần hai chục đứa và vài chục công nhân (toàn team 1 mình tao mà đếm lại sao nhìu dzj). Ngày trước đi sự kiện, ngta hỏi tên cty là gì thì ngại nói bởi có nói ngta cũng méo biết là ai, giờ ngta vẫn hỏi nhưng dõng dạc nói tên cty luôn, tại giờ có đồng bọn chứ ngta cũng đâu có biết chúng tui là ai đâu!

Tới bây giờ, tui vẫn ko biết làm kế hoạch năm hay kế hoạch này nọ, chỉ biết những mục tiêu lớn rồi cứ thế mà cố gắng sống sót qua mỗi năm. Thầy mà biết thì chắc là Thầy “giận” lắm đây, dạy tui miệt mài - tốt nghiệp luôn rồi mà vẫn kinh doanh “gà mờ”!

Lâu nay ngta hay nói về chuyển đổi số, mình ko biết ngta chuyển đổi được tới đâu ngoài áp dụng AI? Chứ tui là tui buộc mình phải đẩy Tây Cát lên online, tức là áp dụng ERP cho bé con này mới được. Em đang tuổi ăn tuổi lớn, ko nắm dữ liệu tự động được thì càng về sau muốn quản phải tốn cả đống tiền, có khi tui già rồi muốn quản cũng quản ko nổi. Đó là nhiệm vụ tuổi mới của em Tây Cát!

19 năm trước ra trường ngành IT, tui đi làm cho cty viết và triển khai ERP, công việc được giao là tư vấn cho khách doanh nghiệp, mới ra trường non xanh mà đi tư vấn ai nghe - thế là đi học thêm Vb2 ngành Quản trị kinh doanh, học xong nghỉ tư vấn luôn vì khó quá… Dòng đời đưa đẩy, có thể nói bây giờ đây là dự án ERP cuối cùng trong sự nghiệp học và làm IT của tui.

Tui bắt đầu Tây Cát ko phải vì chỉ hướng đến tiền mà còn quê hương, bây giờ và sau này cũng vậy, Tây Cát ko bỏ ngỏ công nghệ nhưng cũng ko tách rời con người!

Stress và tiểu đường type2!

(Này mình ko có ý than vãn mà chia sẻ trải nghiệm)

Người ta thường hay nói đến stress và burn-out này nọ, mình thề là mình ko hề hiểu được cảm giác đó như thế nào, tức là mình ko hiểu được ngta stress là cảm giác ra sao, mình cũng ko biết mình có bị stress ko luôn.

Trong suy nghĩ của mình, mình tự biết (và sếp cũ cũng nói) là mình là đứa over-thinking, tức là mình sẽ hành hạ bản thân mình bằng 1 đống suy nghĩ - có nhiều khi xà quần từ 1 chuyện ko to tác gì hoặc theo những người lý trí thông thường thì suy luận 1 lần là xong. Vì như thế nên mình sẽ mất nhiều thời gian hơn để tập trung, để quyết định 1 vấn đề hoặc chỉ đơn giản là chốt 1 góc nhìn nào đó… vì thế mình sẽ bị khó ngủ khi có chuyện vui - buồn - thất vọng!!!

Mỗi người có 1 giới hạn, mình phải thật quan sát kỹ mới nhận biết được. Ví dụ, mình ko thể tập trung liên tục quá 2 tiếng, quá mình sẽ bị đau đầu (cái này từ nhỏ đã nhận ra: thi 180’ ra lần nào cũng nhức đầu, ít hơn thì hok sao), ngủ sâu ko đủ 8 tiếng thì được coi là thiếu ngủ. Mình đã từng ko tin vậy, tự hỏi tại sao ngta thì khác còn mình thì vậy chứ? Sau này xem và đọc nhiều rồi chiêm nghiệm bản thân thì cũng dần chấp nhận cái giới hạn này.

Quay lại chuyện vì sao mình bàn chuyện này, bởi vì tóc mình rụng quá mà mọc ko kịp, bởi vì mình hay bị tức ngực nhưng kiểm tra ko bị gì, mình bị rối loạn nội tiết mà ko hiểu tại sao, ăn đầy đủ và ngủ ít nhất cũng 7 tiếng 1 ngày mà người lúc nào cũng lừ đừ… năm ngoái kiểm tra tổng quát ở An Sinh thì bs mới bảo mình bị tiểu đường, có thể do stress. Khi đó mới “à, thì ra vậy”, mình lo sốt vó, bác kê thuốc nhưng mình quyết ko lấy thuốc mà về kiểm soát nghiêm ngặt chế độ ăn , ngủ và tập thể dục, sau 1 tháng thì về ngưỡng bình thường.

Năm nay, để hạn chế thiếu ngủ do khó ngủ có thể gây tình trạng rối loạn chuyển hoá nên mình thi thoảng uống thuốc ngủ (dạng chiết suất thảo dược) khi cv hoặc lo lắng đến dồn dập… nhưng cuối cùng mình lại tái “tiểu đường” với chỉ số cao gần gấp đôi năm rồi. Hôm qua bs kê thuốc và mình vẫn quyết tâm ko lấy thuốc, từ bữa có dấu hiệu đến nay là 1 tuần, mình bỏ việc hẳn (chỉ nghe và chuyển tiếp cuộc gọi hoặc trả lời những vấn đề trọng yếu), theo dõi đường huyết mỗi sáng, kiểm soát lại chế độ ăn ngủ lại… thì có vẻ như là chỉ số ổn định từ từ lại, cơ thể bắt đầu hồi phục.

Mình ko hy vọng phải kiểm soát lại lần thứ 3 bởi ko biết liệu còn có khả năng hay ko. Vì vậy, mình chiêm nghiệm lại hành trình công việc của mình để từ đó bỏ bớt chấp niệm với nó. Mình ko phải là đứa tham việc, mình làm việc ít so với nhiều người lầm tưởng, nhưng việc nào làm là phải đến chơi đến chốn (như kiểu hồi xưa ra deadline học bài xong mới được ăn cơm dzj), khi chưa xong là còn vướng mắc thì chuyện tập thiền hay đi tập thể dục hay gì gì đó là vô nghĩa. Mình rất tâm đắc câu của nhà Phật dạy “cầm ko được ắt tự dưng buông”.

Giờ mình cầm méo được nữa nên mình buông, đọc sách mình thích, ngủ khi mình muốn.

Lúc còn ở ghế nhà trường, mình tự hỏi sao bạn mình học giỏi vậy, sao bạn mình siêng vậy; đi làm thì tự hỏi sao bạn mình làm cty tốt vậy lương cao vậy; tới lúc điều hành cty cũng lại nhìn bạn mình tự hỏi sao họ giỏi vậy, sao cty họ hay thế, sao doanh thu cao vậy, sao họ điều hành giỏi thế…nhìn lại mình sao cứ chật vật - sao cứ như đi trên dây miết vậy?

Mình nghĩ rằng, khi mình chấp nhận mình chỉ tới đó thôi thì mình đã hoàn thành sứ mệnh rồi. Mình còn muốn học hành những khía cạnh khác của đời người, cho nên sẽ ko để công việc nhốt mình vào đấy dù rằng mình vẫn rất yêu công việc mình làm - sản phẩm mình tạo ra - đội ngũ mình xây dựng.

Túm lại, chuyện cân bằng là khó, chỉ có chọn lựa và trả giá. Mình chia sẻ kinh nghiệm cho những ai giống mình- ở tuổi mình- làm cv như mình biết và sống tốt hơn, cũng như để thấu hiểu người xung quanh. Minh chỉ cần nhận ra, quan sát và quyết định để bảo toàn cho hành trình khám phá của cuộc đời mình thôi!